Tô Vãn Tình quỳ trước nấm mồ mới đắp của bà ngoại, đất vàng lẫn với nước mưa, bám chặt vào ống quần đen của cô.
Anh trai Tô Cảnh Thần cũng quỳ bên cạnh, che một chiếc ô đen khổng lồ, tán ô nghiêng về phía cô, còn nửa bờ vai của anh đã ướt sũng.
Không có tiếng kèn xô-na, không có tiếng khóc tang, chỉ có vài người họ hàng xa đến giúp đỡ rồi lặng lẽ rời đi.
Đây là lời dặn dò của bà ngoại lúc sinh thời:
“Bà đi rồi, hai đứa phải sống cho tốt, đừng có khóc lóc ỉ ôi vì bà, ồn ào nhức tai lắm.”
Bà ngoại luôn như vậy, dùng những lời lẽ cứng rắn nhất để bọc lấy một trái tim mềm yếu nhất.
Nhưng làm sao có thể không khóc được cơ chứ?
Tô Vãn Tình nhìn bức ảnh đen trắng hiền từ trên bia mộ, nụ cười của bà ngoại như khắc vào đá, cũng khắc sâu vào sinh mệnh hai mươi lăm năm qua của cô.
Những buổi chiều bị đám trẻ trong làng đuổi theo mắng là “đứa con hoang”, chính bà ngoại đã vác chổi đuổi bọn chúng đi, rồi quay lại dùng bàn tay thô ráp lau nước mắt trên mặt cô, nói: “Tình Tình không sợ, nhà mình nghèo nhưng chí không ngắn.”
Những đêm căn bệnh trầm cảm của mẹ tái phát, ngồi thẫn thờ suốt đêm, chính bà ngoại đã ôm hai anh em vào lòng, ngân nga những khúc hát ru sai nhịp cho đến khi họ chìm vào giấc ngủ.
Cuối cùng, mẹ đã gieo mình xuống sông vào một buổi sáng sớm cũng ẩm ướt như thế này, bà ngoại bạc trắng mái đầu chỉ sau một đêm, nhưng vẫn nắm chặt tay hai anh em:
“Bà ngoại còn, thì nhà vẫn còn.”
Bây giờ, bà ngoại cũng đi rồi.
Nắm đất cuối cùng rơi xuống, nước mắt Tô Vãn Tình rốt cuộc cũng mất kiểm soát, không phải gào khóc thảm thiết, mà là tuôn rơi trong câm lặng, hòa cùng nước mưa, nóng hổi rơi xuống lớp bùn đất trước mộ.
Bàn tay Tô Cảnh Thần đặt lên bờ vai đang run rẩy của cô, dùng sức ấn mạnh, hốc mắt anh đỏ hoe, yết hầu cuộn lên kịch liệt, nhưng rốt cuộc vẫn không để tiếng nấc nghẹn ngào lọt ra ngoài.
Anh là anh trai, là chỗ dựa duy nhất của em gái sau khi bà ngoại qua đời.
Trở về gian nhà chính trống hoác, mùi ẩm mốc xen lẫn mùi hương nến còn sót lại.
Hai anh em bắt đầu dọn dẹp những di vật ít ỏi của bà ngoại. Vài món đồ cũ được đóng thùng, chuẩn bị mang về thành phố để giữ làm kỷ niệm.
Quá trình diễn ra trong im lặng và chậm chạp, mỗi một món đồ cũ đều có thể kéo ra một đoạn ký ức ố vàng.
Ngay khi dọn dẹp tầng trên cùng của chiếc tủ quần áo bằng gỗ dẻ gai kiểu cũ của bà ngoại, tay Tô Vãn Tình chạm phải một vật cứng ở trong góc.
Cô kiễng chân kéo nó ra.
Đó là một chiếc hộp gỗ cũ kỹ cỡ bằng cuốn sổ tay, màu nâu sẫm, bề mặt không có bất kỳ hoa văn nào, chỉ có một ổ khóa bằng đồng thau nhỏ xíu đã rỉ sét cứng ngắc.
“Đây là cái gì? Trước đây chưa từng thấy.”
Tô Cảnh Thần ghé sát lại, khẽ nhíu mày.
Tô Vãn Tình lắc đầu, nhưng trong lòng lại dâng lên một cỗ rung động khó hiểu.
Cô tìm dụng cụ, cẩn thận cạy ổ khóa rỉ sét ra.
Một tiếng “cạch” khẽ vang lên, chốt khóa rỉ sét bị bẻ gãy.
Nắp hộp được mở ra.
Đập vào mắt đầu tiên là một xấp ảnh đen trắng và ảnh màu được buộc bằng dải ruy băng.
Bức ảnh trên cùng là một cô gái trẻ mặc váy liền in hoa nhí, đứng trước cổng trường đại học, nụ cười rạng rỡ như nắng mai, trong ánh mắt ngập tràn ánh sáng.
Ngón tay Tô Vãn Tình chợt run lên, đó là mẹ, người mẹ thời trẻ, sống động và vui vẻ hơn bất kỳ khoảnh khắc nào trong ký ức của cô.
Dưới những bức ảnh, đè lên một cuốn sổ nhỏ màu đỏ sẫm.
Ba chữ “Giấy chứng nhận ly hôn” như những chiếc kim nung đỏ, bất ngờ đâm thẳng vào đáy mắt Tô Vãn Tình.
Những âm thanh chói tai nhất của tuổi thơ từng bị cố tình chôn vùi, chợt xuyên qua thời gian, gào thét dội lại bên tai.
“Đồ con hoang! Đồ con hoang không có bố!”
“Mẹ mày ra ngoài bị người ta làm cho to bụng, chạy về đẻ ra tụi mày, còn có mặt mũi nói là ly hôn à?”
“Bà lão Tô lừa quỷ chắc! Còn ly hôn nữa chứ? Chắc là thấy mất mặt nên mới nói vậy thôi!”
Bà ngoại đỏ bừng mặt, cầm chổi chắn trước mặt hai anh em, giọng khàn đặc nhưng kiên định:
“Con gái tôi là đàng hoàng ly hôn rồi mới về! Các người ăn nói cho sạch sẽ vào!”
Nhưng những ánh mắt mỉa mai, khinh bỉ ấy, giống như mạng nhện lạnh lẽo, quấn chặt lấy tuổi thơ của hai anh em. Hai chữ “con hoang” là vết bớt đầu tiên trong cuộc đời họ, rửa không sạch, giãy không thoát.
Tô Vãn Tình run rẩy cầm tờ giấy chứng nhận ly hôn lên, mở ra.
Ngày cấp, in rõ ràng là năm thứ hai sau khi mẹ tốt nghiệp đại học. Trên giấy chứng nhận ly hôn, cái tên “Tô Minh Nguyệt” hiện lên rành rành. Còn ở cột người phối ngẫu bên kia, viết một cái tên mà cô chưa từng nghe qua: Tần Văn Viễn.
Ba chữ này, giống như một chiếc chìa khóa lạnh lẽo, bất ngờ đâm vào ổ khóa, một tiếng “cạch” khẽ vang lên, dường như đã mở ra một tầng sâu hơn, bí mật hơn của chiếc hộp Pandora.
Dưới giấy chứng nhận ly hôn, là một chiếc ghim cài áo mạ vàng nhỏ nhắn, tinh xảo, kiểu dáng cổ xưa nhưng lại toát lên kỹ thuật chế tác phi phàm.
Bên cạnh, còn có một tấm danh thiếp ép kim, trên đó khắc chữ “Tập đoàn Hồng Thịnh” cùng một chức vụ mờ nhạt.
Cuối cùng, là một cuốn nhật ký dày cộp, bìa bọc lụa.
Tô Vãn Tình và Tô Cảnh Thần nhìn nhau, đều nhìn thấy sóng to gió lớn trong mắt đối phương.
Họ ngồi trên mép giường của bà ngoại, nương theo ánh sáng ảm đạm ngoài cửa sổ, mở cuốn nhật ký thuộc về mẹ ra.
Nét chữ thanh tú, ghi lại một thế giới hoàn toàn khác, một đoạn nhân sinh khác của mẹ mà họ chưa từng hay biết.
“Ngày X tháng X năm X, trời nắng. Hôm nay, mình gả cho Văn Viễn. Không có đám cưới, chỉ có hai tờ giấy đăng ký kết hôn. Anh ấy nói gia đình không đồng ý, tạm thời để mình chịu thiệt thòi. Mình không sợ thiệt thòi, chỉ cần được ở bên anh ấy.”
“Ngày X tháng X năm X, trời âm u. Mẹ chồng lại gọi điện thoại đến, giọng rất lạnh lùng, bảo mình hãy nhận rõ thân phận của bản thân. Văn Viễn bảo mình nhẫn nhịn...”
“Ngày X tháng X năm X, trời mưa. Người phụ nữ đó quay lại rồi, bạn gái cũ của anh ấy. Anh ấy nói cô ta có việc cần giúp đỡ, ngoài thân phận bạn gái cũ, họ còn là thế giao, anh ấy không thể không quản. Trái tim mình, dường như cũng đang đổ mưa.”
“Ngày X tháng X năm X, mưa to. Hôm nay, mình đã lấy được giấy chứng nhận ly hôn. Anh ấy nói xin lỗi, tài sản đều đứng tên gia tộc, mình không thể mang đi bất cứ thứ gì. Cũng tốt, sạch sẽ gọn gàng.”
“Ngày X tháng X năm X, trời nắng. Mình phát hiện bản thân mang thai rồi. Bác sĩ nói là sinh đôi. Mình muốn báo cho anh ấy biết, nhưng cầm điện thoại lên, rồi lại đặt xuống. Đứa trẻ này, với anh ấy, và với cái gia đình lạnh lẽo kia, không còn bất kỳ quan hệ nào nữa.”
Nhật ký xuất hiện một khoảng trống lớn ở đây, về sau, nét chữ trở nên lộn xộn, yếu ớt, tràn ngập sự kìm nén và tuyệt vọng.
Ghi lại những lời đồn đại rợp trời rợp đất sau khi trở về nông thôn, sự gian nan khi một mình sinh con, cùng với căn bệnh trầm cảm ngày càng nặng nề sau sinh, và cả khi nhìn những đứa trẻ bập bẹ tập nói, lại bất giác nhớ đến người đàn ông đó, trái tim bà rất đau...
Vài trang cuối cùng, nét chữ gần như không thể nhận ra, chỉ có những câu bị gạch xóa lặp đi lặp lại:
“Bảo bối, mẹ xin lỗi các con... Mẹ quá mệt mỏi rồi...”
Cuốn nhật ký đột ngột dừng lại.
Tô Vãn Tình vội vàng gập cuốn nhật ký lại, giống như bị bỏng. Cô ngẩng đầu lên, nhìn về phía anh trai.
Đường nét hàm dưới của Tô Cảnh Thần căng cứng, trong mắt cuộn trào nỗi đau đớn và phẫn nộ đỏ ngầu.
Những giọt nước mắt và tiếng thở dài giữa đêm khuya của mẹ mà tuổi thơ họ không thể hiểu nổi, những lời suy đoán độc địa của người trong làng, vào khoảnh khắc này, tất cả đều đã có một đáp án lạnh lẽo và tàn khốc.
Mẹ của họ, không phải là “làm bậy với người ta”, bà là người vợ hợp pháp, nhưng lại bị cuộc hôn nhân hào môn ngắn ngủi đó gặm nhấm toàn bộ tôn nghiêm và niềm vui.
Cuối cùng mang theo đầy rẫy vết thương và hai sinh mệnh không được chúc phúc, trở về quê hương, nhưng lại đi đến bước đường cùng trong những lời đồn đại độc ác hơn ở chính quê nhà.
“Anh...”
Giọng Tô Vãn Tình khô khốc, khàn đặc.
Tô Cảnh Thần nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu, khi mở ra lần nữa, bên trong chỉ còn lại sự tuyệt tình lạnh lẽo.
Anh cầm lấy giấy chứng nhận ly hôn và cuốn nhật ký, đặt lại vào hộp gỗ.
“Những thứ này, không tồn tại. Mẹ đã ly hôn, nhưng chúng ta không có bố. Trước đây không có, sau này, cũng sẽ không có.”
Tô Vãn Tình gật đầu thật mạnh, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay.